'Nếu nữ sinh được chọn con đường các em yêu thích, cả xã hội sẽ được lợi'
Tương tự nhiều làng cổ khác của vùng chiêm trũng Bắc bộ, làng Nôm thuộc Đại Đồng, Hưng Yên vẫn còn đó những nét đẹp cổ kính, trầm mặc, từ đình làng, ao làng, đường làng, cùng 19 nhà thờ họ biểu trưng cho con dân làng Nôm. Ở đời thường, nhắc đến Nôm là gợi ngay về nghề đặc thù của làng, ấy là buôn đồng nát. Cái nghề ấy "lẻn" cả vào thơ vè, định danh cụ thể về làng rằng: "Đồng nát thì về cầu Nôm".Ngược dòng lịch sử, tìm hiểu chuyện hình thành làng Nôm thông qua cụm di tích đình làng còn lưu lại mới biết thành hoàng làng Nôm chính là thánh Tam Giang - vị anh hùng dân tộc vẻ vang chống ngoại xâm chẳng liên quan gì đến nghề đồng nát. Ở vùng chiêm trũng Bắc bộ, thánh Tam Giang có hai hóa thân là thiên thần và nhân thần. Ở góc độ thiên thần, đây là vị thần chuyên bảo hộ vùng sông nước. Còn ở nhân thần, thánh Tam Giang là vị tướng oai dũng chống giặc ngoại xâm, sau khi hy sinh vì nước, ông được người dân tôn thờ. Thống kê có đến gần 400 đình, đền, nghè ở các làng cổ phía bắc thờ thánh Tam Giang.Trong cụm di tích đình Tam Giang ở làng Nôm, ngoài kiến trúc cổ kính của đình làng, mái ngói, cầu đá… còn nổi bật một cây đa cổ thụ. Các cụ cao niên kể rằng đấy là nơi khi xưa thánh Tam Giang và quân sĩ buộc ngựa, chiêu binh phục vụ kháng chiến chống giặc. Việc chiêu mộ binh sĩ khắp nơi, mỗi người mang mỗi họ khác nhau, khi đất nước yên bình, nhiều người trong số đó ở lại, thành cư dân làng Nôm. Nguyên cớ có đến 19 dòng họ khác nhau ở đây là vì vậy.Cũng từ câu chuyện chiêu quân của đức thánh Tam Giang, bánh tày ra đời. Với chiều dài gần 40 cm, khẩu chỉ bằng 3 ngón tay chụm lại, cầm rất vừa tay, mỗi chiếc bánh đủ cho một người bình thường ăn no. Việc người làng Nôm phát minh ra bánh tày chính là để phục vụ nhu cầu lương binh cho quân sĩ, vừa đủ dưỡng chất vừa đáp ứng tính tiện dụng, dễ dàng vận chuyển, lưu trữ thời gian dài. Nhờ vậy, bánh tày là dạng lương thực để binh sĩ bồi bổ trong những chiến trận ác liệt hoặc những cuộc hành quân xa.Tên gọi bánh tày, khi tìm hiểu ra, cũng mang lại nhiều thuyết giải thú vị. Liệu chiếc bánh có liên quan gì đến dân tộc Tày hay không? Nếu nhìn lại danh sách các dòng họ đang hiện hữu ở làng Nôm và những họ phổ biến của người Tày như Đỗ, Lê, Tạ… có thể thấy có sự tương đồng. Biết đâu trong quá trình chiêu quân, các tráng sĩ người Tày cũng tham gia công cuộc vệ quốc, gia nhập binh đoàn thánh Tam Giang và mang thứ bánh lá đặc trưng của dân tộc mình vào đời sống quân ngũ?Một lý giải khác liên quan đến bánh tày bắt nguồn từ chiều dài chiếc bánh. Nếu đo trung bình độ dài một chiếc bánh tày sẽ tương đương chiều dài cẳng tay với điểm đầu là lòng bàn tay và điểm cuối là cùi chỏ. Trong phương ngữ vùng Bắc bộ, đặc biệt là cư dân Hà Tây, chữ "tay" khi phát âm sẽ được nhấn thêm dấu huyền để thành "tày". Trong quá trình tập hợp binh về làng Nôm, có thể trong số ấy có những người lính đến từ vùng Hà Tây, việc biến âm trong phương ngữ khiến chiếc bánh tay khi xướng âm biến thành bánh tày là vậy.Trở lại với thời bình, bánh tày làng Nôm chỉ được làm vào dịp tết hoặc những sự kiện thực sự trọng đại. Cấu tạo một chiếc bánh rất đơn giản chỉ với đậu xanh đánh (đậu xanh lột vỏ, luộc chín, xào đường theo tỷ lệ 1:1) và mỡ thăn lợn cắt thỏi dài. Hai thứ này dùng làm nhân, còn lớp vỏ bánh là gạo nếp bao quanh, áo là lá dong. Bánh tày, ngoại hình giản đơn chỉ có thế. Nhưng khi ăn, bánh tày thực sự gây ấn tượng bởi sự cân bằng hài hòa giữa các nguyên liệu, hương vị. Ngọt bùi của đậu, béo ngậy của mỡ, dẻo thơm của nếp…, tất cả hòa quyện theo từng miếng cắn rất vừa nhờ kích thước khác lạ với các dòng bánh lá hiện hữu.Là đặc sản làng Nôm, ai ăn cũng khen ngon nhưng để tìm người làm ra bánh tày hôm nay lại là chuyện nan giải khi cả làng chỉ còn lại cụ Tạ Đình Hùng hằng năm vẫn gói bánh tày mùa tết đến. Tham gia cùng cụ Hùng trong một chuyến gói bánh tày, được nghe giải thích và chứng kiến các công đoạn làm bánh, mới thấy đằng sau vẻ giản đơn của chiếc bánh con con là vô số công đoạn phức tạp. Đầu tiên là phân chia tỷ lệ nguyên liệu, để ra một mẻ 100 chiếc bánh cần 10 kg gạo nếp cái hoa vàng vụ mới, 10 kg đường trắng, 10 kg đậu xanh không vỏ, 10 kg mỡ thăn. Phần chuẩn bị nguyên liệu chỉ có khoản đậu xanh đánh là nhọc sức vì phải luộc cho đậu nhừ, đánh nhuyễn không còn thấy dáng hạt rồi trộn đường đảo đều. Cái vất vả là khi đậu quết cùng đường, đảo tay không đều và nhanh sẽ làm đường chảy gây cháy khét, mẻ nhân ấy coi như hỏng. Đậu đảo đến chín nhừ, vàng ươm là hoàn thiện.So sánh làm bánh tày và bánh chưng, cụ Tạ Đình Hùng bảo: "Làm bánh tày vất hơn bánh chưng nhiều, bánh chưng có khuôn, một bánh tôi làm chậm nhất chỉ 2 phút, gói được một bánh tày bằng gói 3 - 4 cái bánh chưng". Đem câu chuyện làm bánh tày hỏi các nhà bán bánh lá ở chợ Nôm, ai cũng lắc đầu: "Không làm đâu, nhọc công lắm chú ạ". Cái sự nhọc ấy, hóa ra chẳng phải khó ở khâu chuẩn bị nguyên liệu mà ở kỹ thuật gói. Chứng kiến cụ Hùng tay thoăn thoắt từng thao tác xếp lá dong, rải 100 gram nếp cho một cái bánh, đặt phần nhân bánh lên lớp nếp, đoạn lấy tay túm hai mép lá kéo lên cao, giật xóc nhẹ, cuộn lại thật nhanh và đều, rồi thắt dây là xong một cái bánh tày. Độ khó khi làm bánh chính là ở cú giật "kinh điển" ấy. Cụ Hùng biết gói bánh tày từ năm 10 tuổi, đến nay đã hơn 70 năm tuổi nghề và cú giật điệu nghệ ấy vừa đủ lực để lớp gạo mỏng te bám đều quanh lõi nhân. Tôi làm thử mấy chiếc bánh cùng cụ nhưng cứ đến công đoạn cuối cùng với thao tác giật là gạo bay đằng gạo, nhân rời đằng nhân, không thể nào căn đều cho được.Mỗi lần chuẩn bị cho một mẻ bánh 100 cái, mất 2 ngày trời, dù tuổi cao, sức yếu, nhưng cụ Tạ Đình Hùng vẫn cố gắng làm, bởi: "Lệ làng xưa mỗi khi bày cỗ tết hoặc cúng đình, phải có giò cây, bánh tày, chả hoa, đều là các thứ người làng tôi tự làm cả, có năm cầu kỳ hơn thì thêm món cá kho ủ trấu. Giờ các món ấy thất truyền hết, còn lại mỗi bánh tày. Gói bánh mệt người lắm nhưng con cháu ở xa chúng nó cứ bảo gói để lễ thánh và mang làm quà đặc sản làng Nôm. Mấy năm nay chúng nó đem bánh tày làm quà biếu tết, ai ăn cũng khen, chiều các cháu nên cố làm".Nhờ kích thước nhỏ, gói đều tay, cộng thêm 5 giờ luộc ngập sôi trong nước, bánh tày khi hoàn thiện ngon dẻo rền ngậy đến lạ kỳ, ăn no vẫn không ngán. Đem cắt lát miếng bánh do cụ Hùng làm, thấy rõ các lớp vỏ, nhân, mỡ phân bố đều tăm tắp, mắt nhìn đã thấy thèm. Ăn bánh của cụ Hùng thật ngon, nhưng cũng có chút bâng khuâng, bởi rằng món bánh tày trứ danh của làng Nôm đang thiếu người kế tục. Trong nhiều mâm cỗ dâng lễ thánh ngày xuân của người làng, bóng dáng bánh tày đang dần được thay bằng những cao lương mỹ vị hợp thời hơn. Lo rằng một ngày không xa, món bánh tày làng Nôm chỉ còn tồn tại trong hoài niệm và chuyện kể.Các món ăn ngày Tết lạ miệng, bổ dưỡng, đẹp mắt từ thịt gà Mỹ
Hãng Reuters ngày 5.3 dẫn lời Giám đốc Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) John Ratcliffe cho hay Mỹ đã cắt thông tin tình báo chia sẻ với Ukraine, động thái có thể ảnh hưởng nghiêm trọng khả năng quân đội nước này nhằm và lực lượng Nga.Quyết định ngừng chia sẻ thông tin tình báo và viện trợ quân sự cho Ukraine thể hiện thái độ của chính quyền Tổng thống Donald Trump sẵn sàng cứng rắn để buộc một đồng minh phải ngồi vào bàn đàm phán.Tổng thống Trump cho biết hôm 4.3 rằng ông đã nhận được một lá thư từ Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, trong đó nhà lãnh đạo Ukraine bày tỏ mong muốn ngồi vào bàn đàm phán về cuộc xung đột Nga - Ukraine."Tôi nghĩ trên mặt trận quân sự và mặt trận tình báo, sự tạm dừng (khiến tổng thống Ukraine phải phản ứng) sẽ chấm dứt", ông Ratcliffe nói với Đài Fox Business.Các nguồn tin nắm rõ tình hình cũng xác nhận rằng việc chia sẻ thông tin tình báo của Mỹ với Ukraine đã dừng lại. Một trong những nguồn tin cho biết hoạt động chia sẻ thông tin tình báo chỉ bị cắt giảm "một phần", nhưng chưa thể cung cấp thêm chi tiết.Kể từ khi chiến sự nổ ra vào năm 2022, Mỹ đã cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo quan trọng, trong đó có những thông tin mà quân đội nước này cần để nhắm mục tiêu.Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ Mike Waltz hôm 5.3 cho hay Mỹ "đã lùi lại một bước" và chính quyền đang "xem xét lại mọi khía cạnh" trong mối quan hệ tình báo của mình với Ukraine.Bên cạnh đó, ông cho biết Mỹ đang tích cực thúc đẩy để đàm phán có tiến triển về thỏa thuận khoáng sản giữa Mỹ với Ukraine và thỏa thuận hòa bình tiềm năng giữa Ukraine với Nga. "Tôi nghĩ chúng ta sẽ sớm thấy tiến triển này", theo ông Waltz.
Nhiều người hối hả chen nhau mua vé xe rời thành phố về quê nghỉ tết
Trong Cạnh tranh thân thiện (Friendly Rivalry) hay còn gọi Bạn bạn bè bè, Hyeri đảm nhận vai Yoo Je Yi, một nữ sinh tài giỏi, xinh đẹp quyến rũ, nổi tiếng nhất trường và xuất thân từ gia đình quyền thế. Nhiều người vừa ghen tỵ vừa muốn tiếp cận cô. Cuộc sống Yoo Je Yi có nhiều thay đổi khi học sinh mới chuyển trường Woo Seul Ki (Chung Su Bin đóng) xuất hiện. Cả hai sớm phát triển đến một mối quan hệ nguy hiểm. Họ nhanh chóng thân mật với nhau hơn và cùng tìm hiểu về bí mật đằng sau cái chết bí ẩn của bố Woo Seul Ki, một cựu giám khảo kỳ thi tuyển sinh đại học.Phim được gắn mác 18+ và đã chiếu 8 tập. Tính đến nay, tác phẩm khai thác về tình cảm nữ - nữ này đang thu hút sự chú ý từ nhiều khán giả. Đặc biệt, các phân đoạn nóng bỏng của Hyeri cũng trở thành chủ đề được bàn luận sôi nổi. Ở tập 4, nữ diễn viên có cảnh hôn trong bồn tắm với Chung Su Bin, gây bão mạng xã hội nhiều ngày. Đến tập tiếp theo Friendly Rivalry, vai của Hyeri tiếp tục có một phân đoạn cuồng nhiệt, đầy tính khiêu khích với một nhân vật nam. Thực tế giây phút đó chỉ là do Choi Gyeong (Oh Woo Ri đóng) tưởng tượng. Song, khoảnh khắc này khiến nhiều khán giả cảm thấy phản cảm, nhận xét hai nhân vật giống như "ăn tươi nuốt sống" lẫn nhau. Thậm chí, vài fan phim còn gay gắt chỉ trích phân đoạn trên trông quá dung tụng, không hề phù hợp với một nhân vật nữ thuộc lứa tuổi học sinh.Ngoài hàng loạt tranh cãi xoay quanh cảnh nóng táo bạo trong Cạnh tranh thân thiện, Hyeri còn được khen là có màn lột xác ấn tượng từ diễn xuất đến thần thái. Cô thể hiện tinh tế một Yoo Je Yi thông minh, nhận thức được sự vượt trội của bản thân và cũng đủ khéo léo biết cách lợi dụng vị trí của mình để che giấu nhiều bí mật."Phản ứng hóa học" bùng nổ giữa Hyeri với Chung Su Bin cũng khiến người xem thích thú. Khán giả mong chờ cặp đôi này sẽ có nhiều tương tác thú vị hơn ở những tập phim tiếp theo. Hyeri ra mắt làng giải trí trong vai trò là thành viên nhóm nhạc nữ Girl's Day, theo phong cách gợi cảm. Mỹ nhân sinh năm 1994 là một trong những ca sĩ thần tượng Kpop nhận được nhiều sự quan tâm khi lấn sân sang diễn xuất. Song, sự nghiệp phim ảnh của Hyeri chưa có nhiều ấn tượng nào khác ngoài Reply 1988. Hơn 6 năm trở lại đây, người đẹp 31 tuổi đóng nhiều phim truyền hình như Cặp đôi cảnh sát, Bạn cùng phòng của tôi là Gumiho, Hoa nở nhớ trăng, Quản gia 100 won, Victory: Vũ điệu chiến thắng, Bạn bạn bè bè… Năm 2025, Hyeri còn trở lại với dự án điện ảnh Night Fever. Đầu năm ngoái, Hyeri nhận được nhiều sự quan tâm vì vướng ồn ào tình tay ba với Han So Hee, Ryu Jun Yeol.Friendly Rivalry chuyển thể từ webtoon Friendly Competition của tác giả Song Chae Yoon và minh họa bởi Shim Jae Young. Phim quy tụ dàn sao Hàn trẻ tuổi gồm Hyeri, Chung Su Bin, Kang Hye Won, Oh Woo Ri, Chae Seo Eun, Kim Sang Ji, Choi Young Jae…
"Đây là cuộc chiến cần phải chấm dứt, và tôi nghĩ ông ấy có thể làm được điều đó trong thời gian tới", ông Kellogg nói trong một cuộc phỏng vấn với Fox News. Theo đặc phái viên hòa bình Ukraine do ông Trump chọn, đội ngũ của vị tổng thống đắc cử Mỹ sẽ nỗ lực tìm ra một giải pháp thỏa đáng cho cả Nga và Ukraine. "Tôi nghĩ họ sẽ tìm ra giải pháp khả thi trong thời gian tới. Hãy đặt mục tiêu là 100 ngày", ông Kellogg cho hay. Ông Kellogg không nêu chi tiết về bất kỳ thỏa thuận hòa bình tiềm năng nào đang được chính quyền Mỹ mới xem xét."Mọi người cần phải hiểu rằng, ông ấy không cố gắng trao cho ông Putin hay người Nga bất cứ điều gì, ông ấy thực sự đang cố gắng cứu Ukraine và bảo vệ chủ quyền của họ. Ông ấy sẽ đảm bảo rằng đó là một giải pháp công bằng và bình đẳng", ông Kellogg nói. Trong bài phát biểu, ông Kellogg cũng khen ngợi ông Trump vì sẵn sàng gặp Tổng thống Nga Vladimir Putin, đồng thời cho rằng việc Tổng thống Mỹ Joe Biden từ chối làm việc với nhà lãnh đạo Nga là "sai lầm lớn". Theo The Kyiv Independent, những phát biểu trên được đưa ra một ngày sau khi Tổng thống đắc cử Trump tuyên bố rằng ông sẽ không khởi động các cuộc đàm phán hòa bình cho đến sau lễ nhậm chức của mình. Ông Trump sẽ nhậm chức tổng thống Mỹ vào ngày 20.1. Trong một cuộc họp báo vào ngày 7.1, ông Trump đã quy trách nhiệm cho Tổng thống Biden về việc Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine và nói rằng việc Mỹ ủng hộ mong muốn gia nhập NATO của Ukraine là nguyên nhân dẫn đến cuộc xung đột hiện nay. Trong suốt chiến dịch tranh cử tổng thống, ông nhiều lần nói rằng ông sẽ đàm phán để kết thúc xung đột Nga - Ukraine ngay khi ông đắc cử. Theo The Wall Street Journal, nhóm của ông Trump đang nghiên cứu kế hoạch trì hoãn việc Ukraine gia nhập NATO ít nhất 20 năm, đổi lại phương Tây sẽ tiếp tục cung cấp vũ khí và cử lực lượng gìn giữ hòa bình tới Ukraine để giám sát một lệnh ngừng bắn tiềm tàng với Nga.
Tuyển sinh đầu cấp TP.HCM: Phân tuyến theo nơi ở của học sinh
(Lâm Đồng)
